Maqolalardagi teglar algoritm...


Al-Xorazmiy algoritmlash tanlovi - G'oliblari aniqlandi! 18/12/13 09:20

Al-Xorazmiy algoritmlash tanlovi - G'oliblari aniqlandi!

(Rasm Busy.org)Assalom alaykum.Noyabr oyi boshida, Texnoman.uz sayti qayta ochilganiga 4 yil bo'lgani munosabati bilan, "Texnoman.uz noyabr oyi #4 tanlovi - Texnoman 4…



Berilgan sonning barcha tub bo'luvchilarini topishning samarali usullaridan biri 18/11/29 00:15

Berilgan sonning barcha tub bo'luvchilarini topishning samarali usullaridan biri

Avvalambor Assalomu alaykum. Bu darsimda sizlarni sonning barcha tub bo'luvchilarini topish algoritmi bilan tanishtirmoqchiman.Tub son deb faqat o'ziga va 1 ga bo'linadigan songa aytiladi.Demak boshladik: Berilgan sonni n deb belgilab olamiz. Agarda n soni 2 ga bo'linsa, ekranga 2 ni chiqaramiz va n ni 2 ga bo'lamiz(Bu amal n soni 2 ga bo'linmay qolguncha bajariladi) Keyingi bo'luvchilar albatta toq sonlar bo'ladi. Shuning uchun i=3 dan n…



Shunting-yard algoritmi! 18/11/24 04:11

Shunting-yard algoritmi!

Algoritm nomini inglizcha holatida keltirdim. Chunki ayrim atamalarni internetdan inglizcha qidirib topish osonroq. Algoritm o'zbekchada "Saralash stansiyasi" deb nomlanadi! Bu nomni temir yo'llardagi poyezdlarni saralaydigan joyga o'xshaganligi uchun bo'lsa kerak. Algoritm maqsadi, matematik ifodalarni kompyuter yordamida tez hisoblashdir. Misol uchun: 5 * (cos(1) ^ 2 + sin(1) ^ 2) / 2 + 10 - 3 ^ 2 + max(sqrt(25), sqrt(36)) Ushbu ifoda qiymati: 9.5 ga teng. 5 * 1 /…



Go na'munalarda: Kolleksiya funksiyasi 18/11/24 00:13

Go na'munalarda: Kolleksiya funksiyasi

o (ko'pincha Golang) – Google kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan kompilyatsiya qiluvchi ko'p oqimli dasturlash tili. 2009-yil noyabr oyida taqdim etilgan. Unga bo'lgan talab kundan kunga ortmoqda. Shu sabab quyida Go tilidagi kichik bir algoritmni keltirganmiz. Bizga kolleksiyadagi ma'lumotlar ustida biror bir ish olib borish zarurati yuzaga keladi, masalan, biron bir shartni qanoatlantiruvchi barcha qiymatlarni tanlash yoki foydalanuvchi funksiyasi bilan barcha qiymatlarni yangi…



Binar qidiruv( Binary Search ) 18/11/20 01:06

Binar qidiruv( Binary Search )

Aytaylik bizga tartiblangan n ta elementdan iborat arr[] massiv berilgan bo'lsin, va berilgan x ni arr[] ichidan qidirish funksiyasini tuzish sharti qo'yilsin. Bu holatda eng oson yo'l sifatida chiziqli qidiruvni misol keltirish mumkin. Ammo bu usulning vaqt davomiyligi O(n) ni tashkil qiladi. Xuddi shu vazifa uchun biz binar qidir algoritmini ishlatsak bo'ladi. Binar qidiruv…



So'zlarni alifbo tartibida saralash algoritmi 18/11/16 21:32

So'zlarni alifbo tartibida saralash algoritmi

Ba'zi hollarda so'zlarni alifbo tartibida saralashga ehtiyoj paydo bo'ladi. Dasturlash tillarida mavjud saralash funksiyalari hozirgi o'zbek alifbosidagi harflar tartibi bo'yicha saralashga imkon bermaydi. Ammo bu muammoni juda oddiy usulda hal qilish mumkin. Bu yerda taklif qilingan saralash algoritmi juda oddiy va professional dasturchi bundan ham qulayroq va samaraliroq algoritm yaratishi mumkin. Algoritm JavaScript misolida keltirilgan. Birinchi navbatda, alifbodagi…



Berilgan N sonigacha bo'lgan tub sonlarni topishning eng samarali algoritmi 18/11/12 22:25

Berilgan N sonigacha bo'lgan tub sonlarni topishning eng samarali algoritmi

Assalomu alaykum. Bugun sizlarga ajoyib bir algoritmni ko'rsatib o'tmoqchiman. Bu algoritmning nomi Eretasfen G'alviri (ing Eratosthenes sieve, rus решето Эратосфена). Algoritmning asosiy maqsadi 1 dan n (n<10 mln)gacha bo'lgan barcha tub sonlarni topishdir. Avvalambor tub son nimaligini maktabdagi davrimizdan esimizga solib olaylik : Faqat 1 ga va o'ziga bo'linadigan sonlar tub sonlar deyiladi. Demak tushuntirmoqchi bo'lgan algoritmning g'oyasi quyidagicha: 2…



Chiziqli va binar qidiruv 18/11/07 14:25

Chiziqli va binar qidiruv

Salom! Ushbu maqolada men massivda biron bir elementni qidirish algoritmlari bilan qisqacha tanishtirishga harakat qilaman. Aytaylik bizga massiv berilgan: a := []int{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10} Bizga ushbu massivda biron bir element bor yoki yo'qligini tekshira oladigan dastur tuzish sharti qo'yilgan. Ushbu masalani yechishda eng birinchi xayolga keladigan usul - bu massivni ketma-ket har bir elementini solishtirib chiqish va bu usul: Chiziqli qidiruv…



Al-Xorazmiy algoritmlash tanlovi(yangilandi) 18/11/04 21:06

Al-Xorazmiy algoritmlash tanlovi(yangilandi)

(Rasm Busy.org) Assalom alaykum. Texnoman.uz noyabr oyi…



Oʻzbek tilida sonlarni soʻz bilan ifodalash algoritmi 18/10/11 14:34

Oʻzbek tilida sonlarni soʻz bilan ifodalash algoritmi

Baʼzi dasturlash maqsadlari uchun sonlarni soʻz bilan ifodalash talab etiladi. Masalan, koʻzi ojizlar uchun qurilma ekranidagi matnni oʻqib beradigan maxsus dasturlar raqam va sonlarni talaffuz etishda ularni avval soʻz (matn) bilan ifodalab oladilar.Nutq simulyatorlari "1234" soniga duch kelsalar, uni qanday talaffuz etishni bilmay qoladilar. Shu bois, sonlarni oʻqitishdan oldin, ularni soʻz bilan ifodalash lozim. Yaʼni, "1234" avval "bir ming ikki yuz oʻttiz toʻrt" kabi matnga…



«ITshnik»ni sochi uzun bo’lishi shart emas 18/04/04 16:00

«ITshnik»ni sochi uzun bo’lishi shart emas

Hayotning borligiga va men shu hayotda hali ham borligimga shukr qilaman. Umuman olganda, ko'p narsalar uchun minnatdorman. Misol uchun,Toshkent axborot texnologiyalari universitetini bitirgan men kabi muhandis, ko'plab jurnalistlar bilan muloqotda bo'lib turishim, hattoki ularni gohida tushunmasligimga ham. Ajoyib odamlar toifasi ular. Sababi, biri bilan gaplashsang, — Sarlavha maqola yozib tugatilgandan keyin qo'yiladi, desa yana boshqasi, — Oldin sarlavhani aniq qilish kerak, chunki u…



2. Saralash algoritmlari 17/08/26 15:27

2. Saralash algoritmlari

Bugungi mavzumiz algoritmlashning to`rt asosiy yo`nalishlaridan biri hisoblangan saralash algoritmlariga bag`ishlanadi. Saralash deb, berilgan obyektlar ketma-ketligini ma`lum mantiqiy tartibda qayta joylashtirish jarayoniga aytiladi. Saralash bir necha ko`rsatkichlarga bog`liq bo`lishi mumkin. Misol uchun maktab jismoniy tarbiya darsi. Bu dars boshida bolalar bo`ylariga qarab safda turishadi. Me`yor topshirish jarayonida esa sinf jurnalidagi familyalar ketma-ketligiga qarab topshirishadi. Shu…



Asimptotik notatsiya 17/08/21 02:15

Asimptotik notatsiya

O'tgan maqolalarimizda asimptotik analiz va eng yaxshi,o'rta va eng yomon holatlar haqida gaplashgan edik. Demak, asimptotik analizning asosiy g'oyasi algoritmning vaqt bo'yicha samaradorligini o'lchashda konstantaga e'tibor bermaslik, shu bilan birga algortimning samaradorligini bilish uchun uni kodga o'girishga…



1. Algoritmlash asoslari 17/08/19 23:33

1. Algoritmlash asoslari

Ushbu maqolalar to`plami dasturchilikning eng muhim bo`g`inlaridan bo`lmish, algoritmlashga bag`ishlanadi. Birinchi maqolamiz algoritmlashning nima ekanligi, uning asosiy turlari, va ularning qo`llanilish joylariga bag`ishlanadi. Demak, ketdik… Algoritm so`zi barchamizga ma`lum bo`lganidek, vatandoshimiz Muhammad ibn Muso al-Xorazmiyning ismini yevropacha talaffuzidan kelib chiqqan. Demak, hozirda keng foydalanilayotgan algoritmlashning asosi bizning Vatanimizdan boshlangan. …



Algoritmlash asoslari 17/06/12 14:51

Algoritmlash asoslari

Ushbu maqolalar to`plami dasturchilikning eng muhim bo`g`inlaridan bo`lmish, algoritmlashga bag`ishlanadi. Birinchi maqolamiz algoritmlashning nima ekanligi, uning asosiy turlari, va ularning qo`llanilish joylariga bag`ishlanadi. Demak, ketdik… Algoritm so`zi barchamizga ma`lum bo`lganidek, vatandoshimiz Muhammad ibn Muso al-Xorazmiyning ismini yevropacha talaffuzidan kelib chiqqan. Demak, hozirda keng foydalanilayotgan algoritmlashning asosi bizning Vatanimizdan boshlangan. …



Begin bo'yicha masalalarni kodlari. Pascal dasturlash tilida. 16/12/19 21:45

Begin bo&#039;yicha masalalarni kodlari. Pascal dasturlash tilida.

Assalomu alaykum bo'lajak dasturchilar. Men Mo'minjon Abduraimov bo'laman (@DelphiGuru). Men bugungi maqolada sizlarga Abramyan amakining 1000 ta masalasidan 40 tasini ishlashni ko'rsatib o'tmoqchiman.…



Java haqidagi boshlang'ich savol-javoblar. 16/08/03 10:09

Java haqidagi boshlang&#039;ich savol-javoblar.

❓Savol: Java baytkod nima?❗️ Javob: Java Virtual mashina(JVM-java virtual machine)da ishlaydigan dasturning quyi darajadagi versiyasi(low-level version) yoki mashina tili desa ham bo'ladi. Bu baytkodlar orqali Java dasturlarining har qanday qurilmalarda ishlay olishini ta'minlaydi. Java dasturchilar bu baytkod haqida tushunishi yoki xabardor bo'lib turishi muhim emas.❓Savol: Java tilinig "int" tipi uchun berilgan chegaradan…



Observer design patterni. 16/05/25 07:32

Observer design patterni.

Bugungi maqolamiz Observer design pattern haqida bo'ladi. Ko'pchilik dasturchilar o'zimiz bilmagan holda ko'p yillar davomida ushbu design patternni ishlatib kelganmiz. Micrososft Asp.Net WebForms, Microsoft Asp.Net MVC, Windows Application, GWT(Google Web Toolkit), Java Swing, ushbularni ishlatgan bo'lsangiz siz ham Observer design patternining qulayliklaridan foydalangansiz. Maqola uch qismdan iborat bo'ladi. Birinchi qismda GOF tomonidan berilgan ta'birni keltiramiz…



Stek 16/01/24 01:21

Stek

Oshxonadagi likopchalar turadigan quti, brovserning orqaga("nazad") tugmasi, ixtiyoriy matn muxarriridagi bekor qilish("CTRL-Z") amali, bularning barchasi Stek ma'lumotlar strukturasiga misoldir. "LIFO" y'ani oxirgi kegan birinchi ketadi qoidasi asosiga qurilgan bo'lib kompyuter olamida eng ko'p ishlatiladigan ma'lmumotlar strukturasidan biri. Demak, bugun Stek(Stack) ma'lumotlar strukturasini o'rganamiz. Quyidagi rasmda stekning sodda ifodasi berilgan.Rasmda…



Eng yaxshi, o'rtacha va eng yomon holatlar 15/11/26 01:53

Mamalakatimizning futbol bo'yicha milliy terma jamoasi nufuzli musobaqalarda qatnashayotganda barcha ishqibozlardan deyarli bir hil gapni eshitasiz. "Eng kamida yarim finalga chiqishimiz kerak.", "Yo'q eng zo'r holatda guruhdan chiqa olamiz, undan ortig'iga kuchimiz yetmaydi.", yoki eng yomon ko'rganimiz - "Eng kamida 6 ta to'p farqi bilan g'alaba qozonishimiz shu bilan birga Korea Eronni yutishi kerak.". Bularni algoritmlarga nima aloqasi bor? Demak algoritmlar haqida so'z yuritishni davom etarkanmiz,…



2. Asimptotik analiz. Algoritmlarni analiz qilish 15/10/22 12:59

2. Asimptotik analiz. Algoritmlarni analiz qilish

O'tgan postda biz asimptotik analiz nima ekanligi bilan tanshgan edik, Ushbu postda biz chiziqli qididiruv algoritmini asimptotik analiz qilamiz.Algoritmni analiz qilishda 3 xil holat bo'lishi mumkin:1) Eng yomon holat2) O'rtacha holat3) Eng zo'r holatQuyida chiziqli qidiruv algoritimining realizatsiyasi keltirilgan:#include <stdio.h> int…



1. Asimptotik analiz. Algoritmlarni analiz qilish 15/10/22 12:49

1. Asimptotik analiz. Algoritmlarni analiz qilish

Analiz qilishdan maqsad.Dastur tuzish jarayonida uning ko'p taraflariga e'tibor berish kerak: modullilik, qulay interfeyslilik, xavfsizlilik, tushunarlilik va b.q. Dasturningning ishlash davomida o'zini tutishi (performance) esa dasturning barcha muhim jihatlaridanda muhimroqdir. Chunki,dasturni qotib qolmasdan ishlashi va doim to'g'ri natijalar berishi uning asosiy vazifasidir. Dastur uchun eng yaxshi unumdorlikni tanlash uchun esa unda foydalaniladigan algoritmni dastlab…



Asimptotik analiz. Kirish 15/10/22 12:40

Asimptotik analiz. Kirish

Aytaylik uyingizni ta'mirlamoqchisiz, ustani olib keldiz. Ishlarni qisqacha tushuntirganizdan so'ng ustadan so'raydigan savolingiz, barcha ishni tugatishga qancha vaqt ketishi va xizmat xaqi nech pul bo'lishi haqida bo'ladi. Javobga qarab boshqa usta olib kelasiz yoki qimmatbaho qandil osishni kechiktirasiz. To'g'rimi? Endi xuddi shu muammoni algoritmlarga ko'chiraylk. Biror bir muammoni hal qilishga mo'ljallangan algoritm yozayotganizda uning qanchalik tez va xotirani qay darajada band…



Shaharlar orasidagi eng qisqa masofa 15/10/08 12:38

Shaharlar orasidagi eng qisqa masofa

Salom. Ushbu maqola ham buyurtma asosida yozildi. Buyurtma quyidagicha: «Shaharlar orasidagi eng qisqa masofa». Buni o'zim ham oldin qilmoqchi bo'lib yurgan edim lekin vaqt bo'lmaganidanmi yoki zarurat bo'lmaganidan umuman qiziqmaganman. Bugun mana qiziqishimga sabab bo'ldi. Bilamizki ikki shahar orasidagi masofa desa ko'pchilikni oldiga «Graph» tushunchasi keladi. Graph haqida:http://en.wikipedia.org/wiki/Graph_(mathematics)Umuman…